<

Wandelroute: Wandeling Raambuurt

route

Een wandeling langs enkele bedrijven.

1. Daim-Capsules

Daim-Capsules

De Deventer Algemeene Industrieele Maatschappij  of DAIM ontstond uit de Deventer Capsulefabriek van wijnhandelaar Schimmelpenninck. Deze produceerde vanaf 1868 voor eigen gebruik bladloden sluitingen voor flessen of kruiken. In 1890 werkten er al meer dan 160 mensen in de fabriek in het Bergkwartier! Naast capsules maakte men er later ook tubes, metalen flessensluitingen en kroonkurken uit blik.

In 1928 wijzigde de naam in de Deventer Algemeene Industriële Maatschappij: Daim. De rubberafdeling, voor de fabricage van rubberringen voor blikken jampotdeksels, verzelfstandigde in 1936 tot de Deventer Rubberfabriek. Ook was er een aluminiumwarenfabriek, die diverse soorten keukengereedschap, bekers, kookinrichtingen, etc. maakte . De Daim verkocht in 1967 haar aandelenkapitaal aan Capalux Maatschappij.

Het bedrijf is in 1969 overgenomen door het Amerikaanse Crown Cork and Seal Company. In 1979 werd de Daim in afgeslankte vorm weer zelfstandig. Uiteindelijk verhuisde de Daim in het begin van de jaren tachtig uit de binnenstad. In 1983 ging de fabriek failliet. Er volgde nog een doorstart als DAIM-Holland, maar ook voor dit bedrijf viel in 2007 definitief het doek.

 

2. Nourypharma-Chemisch

Nourypharma-Chemisch

In 1926 opende de firma Noury & Van der Lande aan de Ankersmitlaan een centraal laboratorium met de naam 'Novadel'. Daar ontwikkelde men verschillende producten, waarvoor er in 1932 een aparte dochteronderneming kwam: Nourypharma. De fabriek nam in dat jaar intrek in de voormalige bewaarplaats voor gietmallen van Nering Nering Bögel aan de Emmastraat.

Men maakte bij Nourypharma onder meer geneesmiddelen zoals Tonicum Noury, Lekasin en Nourilax. In 1964 werd voor Nourypharma aan de Teugseweg een nieuw gebouw neergezet. Het jaar daarop, in 1965, fuseerde het moederbedrijf Noury & Van der Lande met de Koninklijke Zwanenberg-Organon groep. Dat betekende het einde van Nourypharma in Deventer. Wel bleven er onderdelen van het bedrijf in Deventer gevestigd.

Na verschillende grote fusies is er nog steeds in Deventer een onderdeel van AKZO-Chemie gevestigd. De locatie aan de Emmastraat is als laboratorium in 1998 verlaten. Het is tegenwoordig als Kunstenlab in gebruik

3. Hove, Gebr. Ten-Olie

Hove, Gebr. Ten-Olie

De Stoomolieslagerij v/h Gebroeders ten Hove was gevestigd aan de Bergpoortstraat. De fabriek stond ook bekend als de stoomolieslagerij en zeepziederij Davo. In 1881 kocht H.A.W. ten Hove op de voormalige vestingwerken grond en liet architect M. van Harte de tekening voor een fabriek maken. De windoliemolen uit 1734 aan de Klinkenbeltsweg, de Holtermansmolen - herbouwd in 1814 -voldeed toen niet meer.

Het hoofdbedrijf fabriceerde raap- en lijnolie en produceerde raap- en lijnkoeken en lijnmeel. Verder is er ook sprake van een zeepziederij. In 1898 had de firma een pakhuis op Brink 47. Zeeschepen voeren de zaden aan uit Argentinië, Noord-Amerika en Canada, waarna ze met binnenschepen verder getransporteerd werden naar Deventer.

De fabrieksgebouwen liepen in de Tweede Wereldoorlog ernstige schade op. In 1965 veranderde de naam in Olie- en Mengvoederindustrie Gebroeders Ten Hove. In 1972 nam Golden Wonder de aandelen van Ten Hove over. Kort daarop stopt de productie van olie.

 

 

4. Nering Bögel-Gietijzer

Nering Bögel-Gietijzer

Hendrik Lindeman kreeg in 1755 de stadswatermolen in erfpacht en begon daar een ijzergieterij. Johan Laurents Nering Bögel was later bedrijfsleider. In 1829 kwam er een stoommachine, de eerste in Deventer! Het ijzeroer haalde men tot ongeveer 1873 uit de regio Bathmen-Gorssel, het houtskool per schip over de Schipbeek uit de Achterhoek en soms uit het Ruhr- en Lippegebied. Aan het einde van de 19de eeuw breidde het bedrijf zich flink uit. In 1895 kwam er een loodsmelterij, in 1898 een modelmakerij en in 1903 een forse kolenloods.

In 1902 ging de firma de Deventer IJzergieterij en Machinefabriek v/h J.L. Nering Bögel heten en in 1907 fors uitbreiden. In 1912 werden grote hallen gebouwd aan de Raamstraat en een ketelhuis met krachtcentrale. In 1912 kwam er aan de Gieterijstraat een nieuw kantoor. In 1928 bouwde het bedrijf een nieuw modelmakerij. Er werkten in 1925 zeshonderd mensen en dat aantal groeide nog naar ongeveer 1000. De ijzergieterij raakte echter in 1932 in de problemen. Banken trokken hun kredieten in, waardoor het bedrijf moest sluiten.

5. Senzora-Pepermunt/Zeep

Senzora-Pepermunt/Zeep

De geschiedenis van Senzora (Schoemaker en Zonen Raamstraat) gaat terug naar Joannes Bernardus Schoemaker. Deze startte in 1811 in Deventer een bedrijfje in kruidenierswaren.

Omstreeks 1901 ging zijn kleinzoon Antonie Joannes zelf produceren. Aan de Hogestraat 31 had hij een korte tijd een fabriekje voor vleeswaren en worst, een paar jaar later ook een koffiebranderij. In 1908 startte hij aan de Bruynssteeg 10 een koffiebranderij en een zeepfabriek. Uiteindelijk groeide het bedrijf onder de leiding van de zonen Hein en Jan Schoemaker uit tot een fabriek waar wasmiddelen en suikerwerk (pepermunt) gemaakt wordt.

In 1916 bouwde men een fabrieksgebouw aan de Raamstraat. Een jaar later kreeg de firma de naam Industriële - en Handelsmaatschappij v/h Senzora. Daar werd suikerwerk en pepermunt gemaakt en verkocht onder de merknaam 'Tiger'.

In 1927 kwam er een fabriek voor zachte zeep aan Bergsingel 6. Na de oorlog wordt hier synthetische zeep gemaakt. Latere uitbreidingen vinden plaats op diverse locaties.

6. Lange, Jan de-Drukwerk

Lange, Jan de-Drukwerk

Vanaf 1738 deed Jan de Lange ervaring op bij de stadsdrukkerij van Enoch de Vries. In 1752 verscheen het eerste boek onder zijn eigen naam in zijn drukkerij aan de Grote Overstraat. Waarschijnlijk was hij al vanaf 1751 een zelfstandig drukker.

In 1759 kocht De Lange een huis aan de Brink, waar de drukkerij tot 1894 was gevestigd. Drukkerij De Lange drukte vanaf 1837 de Deventer Courant. Het Athenaeum en de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen waren vaste opdrachtgevers.

In 1885 heette de firma De Deventer Boek- en Steendrukkerij, v.h. firma J. de Lange, met W.H. Wilterdink als eerste directeur. In 1894 betrok men een nieuw pand aan de Sluisstraat. In 1965 fuseerde De Lange met de nv. H. Tulp en de nv. L. van Leer en Co. (LTL) . De Deventer vestiging veranderde van naam in Drukkerij de Lange / van Leer. In 1968 werd deze drukkerij opgenomen in de Kluwergroep. In 1989 is het pand verkocht aan Senzora.

7. Zijthof & Zn,F. ten-Metaal

Zijthof & Zn, F. ten-Metaal

De molenmakerij F. ten Zijthoff & Zn. stamt uit 1787 en was sinds 1881 gevestigd aan de Sluisstraat 2-4. Later werd de molenmakerij uitgebreid en gemechaniseerd. Naast houtbewerking ging men aan metaalbewerking doen. De fabriek groeide uit tot een machinefabriek.

Ten Zijthoff maakte machines voor veevoeder- en meelfabrieken, transportschroeven, elevatoren, graanlosinrichtingen, complete transportinstallaties voor granen, meel enz., alsook complete siloinstallaties, inrichtingen van complete veevoederfabrieken, hamermoleninstallaties, reinigingsmachines, sorteermachines, inrichting van complete veevoederfabrieken, kamermoleninstallaties, reinigingsmachines en sorteermachines.

In de fabriekspanden zijn tot in de jaren 1970 machinefabrieken van Heemhorst en Bloemendal gevestigd geweest. Ook deze machinefabrieken produceerden verschillende metaalwarenproducten.

Open deze route binnen Deventer op de Kaart

Kaartgegevens ©2013 Google